Sztuka nowoczesna i współczesna

Wstęp do działu

Kiedy w 1907 roku Pablo Picasso pokazał znajomym wielkie płótno z pięcioma nagimi kobietami o geometrycznych, jakby zgniotniętych twarzach, Henri Matisse — sam rewolucjonista koloru — odszedł oburzony. Georges Braque powiedział, że to tak, jakby ktoś kazał mu jeść naftę i pluć ogniem. Obraz, dziś znany jako „Panny z Awinionu", otworzył stulecie, w którym sztuka systematycznie rozbijała wszystko, co dotychczas uznawano za oczywiste: perspektywę, jednolity kolor, materialność przedmiotu, a w końcu samą definicję dzieła.

Ten dział prowadzi cię przez sto kilkadziesiąt lat artystycznej rewolucji — od impresjonistów kwestionujących akademickie malarstwo po artystów, dla których dziełem może być pomysł zapisany na kartce, akcja w galerii albo strona internetowa. Nie jest to historia postępu od złego do dobrego — to historia kolejnych pytań, z których każde podważało odpowiedź poprzednie pokolenia.

Po drodze spotkasz awangardy pierwszej połowy XX wieku, zimnowojenny Nowy Jork, happening w galerii wiedeńskiej, konceptualistę siedzącego przed własnym fotelem i artystkę nieruchomą przez 736 godzin. A na końcu — narzędzia do rozmawiania o tym wszystkim bez poczucia, że się czegoś nie rozumie.

Mapa pojęć działu

              SZTUKA NOWOCZESNA I WSPÓŁCZESNA
                            |
     ┌──────────────────────┼───────────────────────┐
     |                      |                       |
  AWANGARDY             PO 1945               NOWE FORMY
  (przed 1945)              |                 I MEDIA
     |               ┌──────┴──────┐               |
impresjonizm,    ekspresjonizm   pop-art,    happening,
postimpresjonizm abstrakcyjny,  minimalizm, performance,
kubizm,          action painting, land art   instalacja,
fowizm,               |                    sztuka
ekspresjonizm,    kultura masowa        konceptualna,
surrealizm,       zimna wojna         wideo-art,
dadaizm,                               net art
konstruktywizm         |
     |          kontekst historyczny
  manifest            i polityczny
  artystyczny              |
     |           odbiór i interpretacja
  awangarda            dzieła
  jako zerwanie    (kontekst, intencja,
  z tradycją           recepcja)

Jednostki w tym dziale

• 4.1 Przełom: od impresjonizmu do awangard — zarys XX wieku
• 4.2 Sztuka po 1945: od ekspresjonizmu abstrakcyjnego do pop-artu
• 4.3 Happening, performance i instalacja jako nowe formy sztuki
• 4.4 Sztuka konceptualna i nowe media
• 4.5 Jak odbierać i interpretować sztukę współczesną

---