Jak słyszeć muzykę — elementy dzieła muzycznego
Wstęp do działu
Zanim zaczniesz świadomie słuchać muzyki — a nie tylko ją słyszeć — potrzebujesz języka. Nie chodzi o biegłość techniczną, choć ta też może przyjść. Chodzi o to, żebyś wiedział, co słyszysz, dlaczego Cię to poruszyło i jak to zbudowano. Bez tych pojęć muzyka zostaje miłym szumem. Z nimi staje się rozmową.
Ten dział to warsztat podstawowych kategorii, którymi muzykolodzy, instrumentaliści i słuchacze opisują dzieło muzyczne. Wróci w każdym kolejnym rozdziale: gdy będziesz analizować barokową fugę, rozmawiać o rocku czy czytać partyturę. Narzędzia, które tu zdobędziesz, posłużą Ci i na sali koncertowej, i w głośniku laptopa.
Pracujemy opisem słownym — podręcznik jest tekstowy. Tam, gdzie pojawi się konkretny utwór, zawsze wskazuję cechy brzmieniowe, dzięki którym sam go odszukasz i sprawdzisz.
Mapa pojęć działu
ELEMENTY DZIEŁA MUZYCZNEGO
|
┌──────────┬───────────┼───────────┬────────────┐
DŹWIĘK RYTM & MELODIA & DYNAMIKA FAKTURA
& CISZA METRUM HARMONIA AGOGIKA & & FORMA
| | | ARTYKULACJA |
wysokość puls vs interwał pp–ff monodia /
barwa rytm gama tempo homofoniczna /
czas trw. metrum tonacja rubato polifoniczna
dynamika synkopa akord legato |
| poliryt. dysonans staccato ABA, rondo
barwa: dwu-/ konsonans wariacje
timbre trzy-/ dur / moll sonata
czteromiar.
|
APARAT WYKONAWCZY
głosy ludzkie | instrumenty
orkiestra | kameralistyka
Jednostki w tym dziale
- 1.1 Dźwięk i cisza — budulce muzyki
- 1.2 Rytm i metrum — puls muzyki
- 1.3 Melodia i harmonia — linia i pionowe brzmienie
- 1.4 Dynamika, agogika i artykulacja — sposób brzmienia
- 1.5 Faktura i forma — architektura utworu
- 1.6 Głosy ludzkie i instrumenty — aparat wykonawczy