Renesans

Wstęp do działu

Wyobraź sobie, że po kilkuset latach, w których Kościół i Bóg stali w centrum wszystkiego, ktoś nagle pyta: „A co z człowiekiem? Co może, co czuje, co potrafi?" To pytanie — proste, rewolucyjne — zmieniło europejską kulturę od fundamentów. Nazywamy to renesansem.

W tym dziale poznasz epokę, która dała nam Leonarda da Vinci, Kochanowskiego, Szekspira i Cervantesa. Ale przede wszystkim poznasz idee, które za nimi stały: przekonanie, że człowiek jest miarą wszech rzeczy, że starożytność ma nam jeszcze wiele do powiedzenia, że wiara i rozum nie muszą być wrogami. I zobaczysz, jak te idee wybrzmiały w literaturze — we fraszce, pieśni, trenie, dramacie.

Ten dział jest też warsztatem pisarskim. Będziesz analizować teksty, formułować argumenty, pisać różne typy akapitów. Renesans to doskonały poligon, bo jego literatura jest zarazem piękna i intelektualnie wymagająca.

Mapa pojęć działu

                              RENESANS
                                 |
        ┌────────────────────────┼────────────────────────┐
     FILOZOFIA               LITERATURA               REFORMACJA
        |                        |                        |
   humanizm               Kochanowski                 Luter, Kalwin
   antropocentryzm        fraszki, pieśni,            Rej (protestancki)
   neoplatonizm           treny, dramat               język narodowy
        |                        |
   człowiek             (Włochy → Polska → Europa)
   jako miara                    |
   wszech rzeczy         Szekspir (tragedia)
                         Cervantes (powieść)
                         Montaigne (esej)

Jednostki w tym dziale

  • 3.1 Epoka: renesans — humanizm, reformacja, antropocentryzm, gatunki
  • 3.2 Jan Kochanowski — fraszki i pieśni
  • 3.3 Jan Kochanowski „Treny" — cykl liryczny i filozofia cierpienia
  • 3.4 Jan Kochanowski „Odprawa posłów greckich"
  • 3.5 Mikołaj Rej — ojciec literatury polskiej
  • 3.6 William Shakespeare „Makbet"
  • 3.10 Renesansowa troska o Rzeczpospolitą — Kochanowski (Pieśń V), Modrzewski, Skarga
  • 3.11 Renesansowa wieś i sielanka — Kochanowski „Sobótka", Szymonowic „Żeńcy"