Rozprawka problemowa
Wstęp do działu
Umiesz już pisać. Znasz zdania, akapity, literaturę. Teraz przychodzi moment, który wielu uczniów uważa za szczytowe wyzwanie polonistyki — rozprawka problemowa. Nie dlatego, że jest trudna technicznie, ale dlatego, że zmusza do czegoś rzadkiego: do myślenia w porządku.
Rozprawka to nie esej, w którym piszesz, co ci przyjdzie do głowy. To nie streszczenie lektury ani opis własnych uczuć. To argument — ciąg myśli prowadzący od pytania do uzasadnionej odpowiedzi. Jeśli kiedykolwiek będziesz przekonywać kogoś do swojego zdania w pracy, na sali sądowej, w artykule czy w debacie, będziesz korzystał z dokładnie tych samych narzędzi, które tutaj opanujesz.
W tym dziale zaczniemy od fundamentów — czym w ogóle jest teza i co sprawia, że argument działa — a potem przejdziemy przez trzy różne sposoby zbudowania całości. Na końcu zostaniesz z zestawem narzędzi, które wystarczą na maturze i daleko poza nią.
Mapa pojęć działu
ROZPRAWKA PROBLEMOWA
|
┌──────────────────────┼──────────────────────┐
TEZA ARGUMENT KOMPOZYCJA
| | |
hipoteza twierdzenie wzorzec 1:
(niepewna) + teza → argumenty
| egzemplifikacja → potwierdzenie
teza (dowód z lektury) |
(pewna) + wzorzec 2:
| uzasadnienie zagadnienie →
kontrargument (dlaczego wyjaśnienie → teza
(obala lub egzemplum |
wzmacnia) dowodzi tezy) wzorzec 3:
hipoteza → za i
przeciw → teza
Jednostki w tym dziale
- 22.1 Teza, hipoteza i argument — podstawy rozprawki
- 22.2 Trzy wzorce kompozycyjne rozprawki i model wzorcowy