Ja i społeczeństwo

Wstęp do działu

Pytanie wiodące: Co to znaczy być dobrym obywatelem, dobrą obywatelką?

Zanim zaczniesz wpływać na państwo czy Europę, jesteś częścią czegoś znacznie bliższego: rodziny, klasy, grupy znajomych, sąsiedztwa, narodu. Ten dział pyta o rzeczy tak bliskie, że zwykle ich nie widzisz — kim jesteś, skąd biorą się Twoje wartości, dlaczego inaczej zachowujesz się z babcią niż z przyjaciółmi, co łączy, a co dzieli społeczeństwo polskie.

To fundament całego przedmiotu. Bycie dobrym obywatelem zaczyna się od umiejętności życia z innymi: budowania zaufania i współpracy, rozwiązywania konfliktów, reagowania na ksenofobię, stereotypy i mowę nienawiści w swoim otoczeniu. Przejdziemy od jednostki i jej tożsamości, przez role, normy, grupy, rodzinę i komunikację, do struktury społecznej, problemów społecznych (nierówności, ubóstwo, bezrobocie) oraz narodu, mniejszości i wielokulturowości. Każda jednostka jest zakorzeniona w Twoim własnym doświadczeniu — i każda kończy się pytaniem: a co możesz z tym zrobić?

Mapa pojęć działu

                          JA I SPOŁECZEŃSTWO
                                  |
   ┌──────────────┬───────────────┼────────────────┬─────────────────┐
 jednostka      grupy i        struktura        problemy          naród i
 i tożsamość    wspólnoty      społeczna        społeczne         wspólnoty
     |              |              |                 |                 |
 osobowość,     rodzina,       klasy,          nierówności,      tożsamość
 socjalizacja,  więzi,         warstwy,        ubóstwo,          narodowa,
 role i normy,  komunikacja,   ruchliwość,     wykluczenie,      mniejszości,
 konformizm,    instytucje     awans,          bezrobocie,       migracje,
 „my – oni"                    zmiana społ.    polityka społ.    wielokulturowość
                                  |
                       od rodziny → przez wspólnotę lokalną i państwową → po globalną

Jednostki w tym dziale

• 1.1 Jednostka, osobowość i socjalizacja
• 1.2 Role, normy i kontrola społeczna
• 1.3 Grupy społeczne i więzi społeczne
• 1.4 Rodzina jako podstawowa grupa społeczna
• 1.5 Komunikacja społeczna i jej formy
• 1.6 Struktura społeczna: klasy, warstwy, stany
• 1.7 Ruchliwość społeczna i awans
• 1.8 Instytucje społeczne
• 1.9 Zmiana społeczna i modernizacja
• 1.10 Nierówności społeczne, ubóstwo i wykluczenie
• 1.11 Bezrobocie i rynek pracy
• 1.12 Polityka społeczna państwa
• 1.13 Naród i tożsamość narodowa
• 1.14 Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce
• 1.15 Migracje: przyczyny, skutki, polityka
• 1.16 Wielokulturowość, tolerancja i konflikty etniczne

---