Polska – władza, świat polityki i sfera publiczna

Wstęp do działu

Pytanie wiodące: Jak działa państwo?

Gdy w wiadomościach słyszysz „Sejm uchwalił", „Prezydent zawetował", „Trybunał orzekł" — ten dział sprawia, że zaczynasz rozumieć, co dokładnie się wydarzyło i dlaczego. Pokazuje państwo jako mechanizm: kto ma jaką władzę, jak te władze się nawzajem hamują i równoważą, i — co kluczowe dla obywatela — gdzie w tym wszystkim jest miejsce na Twój głos.

Zaczniemy od pojęcia władzy i jej legitymizacji, przez ustroje (demokracja kontra autorytaryzm i totalitaryzm), społeczeństwo obywatelskie, media i opinię publiczną, aż po konkretne organy III RP: Sejm i Senat, proces legislacyjny, Prezydenta, Radę Ministrów, sądy i trybunały oraz organy kontroli. Po drodze nauczysz się dwóch obywatelskich supermocy: krytycznego czytania mediów (rozpoznawania manipulacji i dezinformacji) oraz kontroli władzy (dostęp do informacji publicznej przeciw korupcji i nepotyzmowi).

Mapa pojęć działu

              POLSKA — WŁADZA, POLITYKA I SFERA PUBLICZNA
                                |
   ┌──────────────┬─────────────┼──────────────┬──────────────────┐
 władza         sfera         władza         władza            kontrola
 i ustroje      publiczna     ustawodawcza   wykonawcza        i sądy
     |             |             i prawo       |                   |
 legitymizacja, społeczeństwo  Sejm i Senat, Prezydent RP,     sądy i
 demokracja /   obywatelskie, proces         Rada Ministrów,   trybunały,
 autorytaryzm / media,        legislacyjny,  administracja     organy
 totalitaryzm,  opinia        Konstytucja    rządowa           kontroli,
 trójpodział    publiczna,    i zasady                         jawność,
 władzy         dezinformacja ustrojowe                        antykorupcja

Jednostki w tym dziale

  • 5.1 Władza, legitymizacja i polityka
  • 5.2 Ustroje polityczne: demokracja, autorytaryzm, totalitaryzm
  • 5.3 Społeczeństwo obywatelskie i organizacje pozarządowe
  • 5.4 Rola mediów w demokracji
  • 5.5 Opinia publiczna i badania sondażowe
  • 5.6 Konstytucja RP i zasady ustrojowe
  • 5.7 Sejm i Senat RP — skład, funkcje, różnice
  • 5.8 Proces legislacyjny w praktyce
  • 5.9 Prezydent RP: kompetencje i pozycja ustrojowa
  • 5.10 Rada Ministrów i administracja rządowa
  • 5.11 Sądy i trybunały w RP
  • 5.12 Organy kontroli i ochrony prawa