Różnorodność kręgowców (strunowce)
Wstęp do działu
Ryba, żaba, jaszczurka, wróbel, człowiek — z pozoru nie mają ze sobą wiele wspólnego. A jednak wszystkie zbudowane są wokół tego samego planu: wewnętrznego szkieletu z kręgosłupem, czaszki chroniącej mózg i kierunkowego, zmysłowego „przodu" ciała. To kręgowce — najlepiej nam znana gałąź zwierząt, bo sami do niej należymy.
Dział o bezkręgowcach pokazał ogromną różnorodność planów budowy. Tu poznasz drugą stronę zwierzęcego świata: jak jeden plan — kręgowca — był stopniowo „przerabiany" przez ewolucję, by opanować kolejne środowiska. Zobaczysz wielki marsz z wody na ląd i w powietrze: od ryb oddychających skrzelami, przez płazy uwiązane do wody rozrodem, gady, które uniezależniły się od niej dzięki jaju owodniowemu, aż po ptaki i ssaki — dwie niezależne „wynalazczynie" stałocieplności. Każda grupa to zestaw przystosowań, które tłumaczą jej sukces.
Mapa pojęć działu
KRĘGOWCE — JEDEN PLAN,
WIELE ŚRODOWISK
|
STRUNOWCE → kręgosłup + czaszka
|
┌──────────┬───────────┬┴──────────┬────────────┐
RYBY PŁAZY GADY PTAKI SSAKI
woda woda/ląd ląd ląd + lot ląd (i inne)
skrzela naga skóra jajo pióra sierść, mleko
zmienno- metamor- owodniowe STAŁO- STAŁO-
cieplne foza sucha łuska CIEPLNE CIEPLNE
Jednostki w tym dziale
- 14.1 Strunowce i cechy kręgowców [rozszerzenie]
- 14.2 Ryby — kręgowce pierwotnie wodne [rozszerzenie]
- 14.3 Płazy — na granicy wody i lądu [rozszerzenie]
- 14.4 Gady — podbój lądu [rozszerzenie]
- 14.5 Ptaki — przystosowania do lotu [rozszerzenie]
- 14.6 Ssaki — różnorodność i sukces [rozszerzenie]