Statystyka — co dane naprawdę mówią

Wstęp do działu

„Średnia pensja w firmie to $5400$ zł", ogłasza rekruter. Przychodzisz, a koledzy z pokoju zarabiają po mniej więcej $4000$. Kłamał? Niekoniecznie: wystarczy jeden zarząd z prezesowskimi pensjami, by średnia odjechała od tego, co zarabia typowy pracownik. Liczby nie kłamią, ale potrafią być dobrane tak, żeby mówić to, co wygodne.

Statystyka to sztuka streszczania wielu liczb kilkoma, i sztuka rozumienia, co te streszczenia przemilczają. W erze danych to kompetencja obywatelska: sondaże, wyniki badań, "przeciętny użytkownik", wykresy w mediach, wszystko to przechodzi przez młynek, który poznasz w tym dziale. Nauczysz się trzech „środków" (średnia, mediana, moda) i tego, kiedy który kłamie. W zakresie rozszerzonym zmierzysz też rozrzut (bo sama średnia to pół prawdy) i poznasz centyle, język, którym opisuje się wzrost dzieci i wyniki matur; tych dwóch tematów podstawa programowa nie wymaga w żadnym zakresie. Po drodze: jak czytać wykresy, żeby nie dać się im czytać Tobie.

Jednostki w tym dziale

• 19.1 Prezentacja danych
• 19.2 Średnia, mediana, moda

---