Fundamenty opowieści: Biblia, mity, legendy i baśnie
Wstęp do działu
Zanim weźmiesz do ręki „Zemstę" albo „Małego Księcia", warto poznać opowieści, na których stoi cała reszta. Biblia i mity greckie to fundament kultury europejskiej: pisarze od setek lat zakładają, że je znasz — i budują na nich swoje książki. Kiedy Żeromski daje powieści tytuł „Syzyfowe prace", nie tłumaczy, kim był Syzyf. Zakłada, że wiesz. Egzamin zakłada dokładnie to samo.
Jest i druga korzyść, bardzo praktyczna: z tych opowieści pochodzi zaskakująco dużo codziennych wyrażeń. „Syzyfowa praca", „nić Ariadny", „zakopać talent" — to wszystko skróty do historii, które poznasz w tym dziale. W teście egzaminacyjnym pytania o frazeologizmy biblijne i mitologiczne wracają regularnie.
A legendy i baśnie? To opowieści, od których zaczynała się Twoja przygoda z czytaniem — teraz spojrzysz na nie okiem ósmoklasisty: co je odróżnia od mitu, jak zbudowana jest baśń i czemu te historie w ogóle przetrwały setki lat.
Mapa pojęć działu
FUNDAMENTY OPOWIEŚCI
|
┌──────────┬───────┴────────┬──────────────┐
BIBLIA MITY GRECKIE PODANIA BAŚNIE
| | I LEGENDY |
stworzenie powstanie | magia, kontrast
świata świata ziarno prawdy dobro–zło,
| Prometeusz (miejsce, szczęśliwe
przypowieści Syzyf postać) zakończenie
(talenty, Demeter i Kora | |
Samarytanin) Dedal i Ikar smok wawelski Kopciuszek
| Herakles Piast, Lech Czerwony Kapturek
znaczenie Tezeusz Wanda O rybaku i rybce
dosłowne | Kwiat paproci
i przenośne FRAZEOLOGIZMY: syzyfowa praca, nić Ariadny,
zakopać talent, stajnia Augiasza…
Jednostki w tym dziale
- 1.1 Skąd się biorą opowieści — i po co je znać
- 1.2 Biblia: stworzenie świata i człowieka
- 1.3 Przypowieści: o talentach i o miłosiernym Samarytaninie
- 1.4 Mity greckie I: powstanie świata, Prometeusz, Syzyf
- 1.5 Mity greckie II: Demeter i Kora, Dedal i Ikar, Herakles, Tezeusz i Ariadna
- 1.6 Podania i legendy polskie
- 1.7 Baśnie polskie i europejskie