Liryka: wiersze i pieśni patriotyczne

Wstęp do działu

Wiersz to najkrótsza droga do punktów na egzaminie — i najczęstszy powód paniki. Krótki tekst, mało słów, a pytania jakby o coś, czego „nie widać". Ten dział zdejmuje z wierszy tajemnicę: najpierw dostaniesz prostą metodę czytania każdego wiersza (także takiego, którego nigdy nie widziałeś — a taki może być w arkuszu), potem przejdziemy przez poezję obowiązkową: od fraszek i trenów Kochanowskiego, przez Mickiewicza, hymn i „Rotę", po poetów XX wieku.

Dobra wiadomość: poezji na egzaminie nie trzeba „czuć". Trzeba umieć ją czytać ze zrozumieniem — a to jest umiejętność, nie talent. Dokładnie taka sama jak czytanie zadania z matematyki: krok po kroku.

Mapa pojęć działu

                    LIRYKA NA EGZAMINIE
                            |
      ┌─────────────────────┼──────────────────────┐
   METODA (2.1)      POEZJA DAWNA           POEZJA XX WIEKU (2.5–2.6)
   kto mówi?              |                  Leśmian, Baczyński,
   do kogo? o czym?   Kochanowski (2.2)      Herbert, Miłosz,
   jakie obrazy?      fraszki, pieśń,        Różewicz, Szymborska
   jakie środki?      Treny VII i VIII       + poeci klas 4–6
   jaki sens?             |
                      Mickiewicz (2.3)      PIEŚNI PATRIOTYCZNE (2.4)
                      Reduta Ordona,        Mazurek Dąbrowskiego
                      Świtezianka           Rota

Jednostki w tym dziale

  • 2.1 Jak czytać wiersz — metoda na egzamin
  • 2.2 Jan Kochanowski — fraszki, pieśń, Treny VII i VIII
  • 2.3 Adam Mickiewicz — „Reduta Ordona" i „Świtezianka"
  • 2.4 Pieśni patriotyczne: „Mazurek Dąbrowskiego" i „Rota"
  • 2.5 Poeci klas 4–6 — powtórka przez motywy
  • 2.6 Poeci klas 7–8: od Leśmiana do Szymborskiej