Fonetyka

Wstęp do działu

Zaczynamy CZĘŚĆ III — gramatykę i spółkę. Wbrew opinii to najbardziej „opłacalna" część egzaminu: zadania z języka mają jednoznaczne odpowiedzi, a reguł jest skończenie wiele. Kto je zna, zgarnia pewne punkty — bez interpretacji, bez ryzyka.

Fonetyka to nauka o dźwiękach mowy. Brzmi teoretycznie? Spójrz: dlaczego piszemy „chleb", a mówimy [chlep]? Czemu w „jabłku" nikt nie wymawia „ł"? I dlaczego „muzyka" akcentuje się inaczej niż „ryba"? To wszystko fonetyka — i to wszystko bywa w arkuszu.

Mapa pojęć działu

                         FONETYKA (dźwięki mowy)
                                  |
   ┌──────────────────────────────┼──────────────────────────────┐
 GŁOSKA ≠ LITERA (11.1)     WYMOWA ≠ PISMO (11.2)         AKCENT (11.3)
 samogłoski / spółgłoski     upodobnienia                  przedostatnia sylaba
 dźwięczne / bezdźwięczne    utrata dźwięczności           + WYJĄTKI (muzyka,
 twarde / miękkie            w wygłosie [chlep]            czytaliśmy, czterysta)
 ustne / nosowe              uproszczenia [japko]          intonacja: ? vs .
 sylaby

Jednostki w tym dziale

11.1 Głoska, litera, sylaba — i rodzaje głosek
11.2 Wymowa a pismo: upodobnienia i uproszczenia
11.3 Akcent i intonacja