Tech dilemmas
🎯 Po co Ci to? Rozważysz sytuacje hipotetyczne — co by było, gdyby — i wyrazisz opinię o technologii.
📖 Tekst — What if?
If we didn't have phones, would we talk more? If robots did all the work, what would people do all day? Technology gives us amazing tools, but it also raises hard questions. If I could uninvent one thing, I think it would be notifications — they never stop!
📐 Gramatyka w pigułce — second conditional
Pełna powtórka, kontrasty i zadania egzaminacyjne: jednostka 21.2 w Części V.
O sytuacjach nierealnych / hipotetycznych (teraz lub zawsze):
- If + past simple, ... would + bezokolicznik.
- If I had more time, I would learn to code.
- were dla wszystkich osób: If I were you, I'd…
⚠️ Different from first conditional: 1st = realne (If it rains, I'll…); 2nd = hipotetyczne (If it rained, I'd…).
✍️ Ćwiczenia
- Uzupełnij: „If I ___ (have) a robot, I ___ (not do) the cleaning."
- Dokończ: „If I could invent something, I would…"
- Twoja kolej: napisz dwa zdania „if… would…" o technologii.
Sprawdź odpowiedź
- If I had a robot, I wouldn't do the cleaning.
- Przykładowa odpowiedź: If I could invent something, I would invent a machine that turns plastic waste into clean energy.
- Przykładowa odpowiedź: If phones didn't exist, people would talk to each other more. If I had more free time, I would learn to code.
🎓 Poćwiczysz to w rozmowie z asystentem — dyskusja o dylematach technologii.
Word Store — Nauka i technika
🧱 Rodziny wyrazów
(czasownik – rzeczownik – przymiotnik – przysłówek, jeśli występuje)
- science – scientist – scientific – scientifically — nauka – naukowiec – naukowy – naukowo
- technology – technological – technologically — technologia – technologiczny – technologicznie
- innovate – innovation – innovative – innovator — wprowadzać innowacje – innowacja – innowacyjny – innowator
- advance – advancement – advanced — robić postępy / udoskonalać – postęp – zaawansowany
- produce – production – producer – product — produkować – produkcja – producent – produkt
- discover – discovery – undiscovered — odkrywać – odkrycie – nieodkryty
- connect – connection – connected – disconnected — łączyć – połączenie – podłączony – odłączony
- depend (on) – dependence – dependent – independent — zależeć (od) – zależność – zależny – niezależny
🔗 Phrasal verbs
- plug in — podłączyć do prądu: Don't forget to plug in your laptop before the battery dies.
- switch off — wyłączyć: Please switch off your phone during the exam.
- back up — robić kopię zapasową: Always back up your files before updating the system.
- log in / log out — zalogować się / wylogować się: You need to log in with a password to access the account.
- set up — skonfigurować, zainstalować: It took me an hour to set up my new computer.
- break down — zepsuć się, ulec awarii: My printer broke down right before the deadline.
- charge up — naładować (się): Let me charge up my phone before we leave.
- shut down — wyłączyć (system/komputer): Remember to shut down the computer properly, not just close the lid.
📎 Kolokacje
- cutting-edge technology — najnowocześniejsza technologia: The hospital uses cutting-edge technology to treat patients.
- run out of battery — rozładować się (o baterii): My phone always runs out of battery at the worst moment.
- carry out research — prowadzić badania: Scientists carried out research for over ten years before the breakthrough.
- make a breakthrough — dokonać przełomu: The team made a breakthrough in cancer treatment.
- a state-of-the-art device — urządzenie najnowszej generacji: This hospital has a state-of-the-art scanner.
- solve a problem — rozwiązać problem: AI can help us solve problems faster than ever before.
- install software — zainstalować oprogramowanie: You need to install the software before you can use the device.
- process information — przetwarzać informacje: Computers can process information much faster than humans.
↔️ Łatwo pomylić
- invention vs discovery — invention to coś stworzonego (nie istniało wcześniej), discovery to coś znalezionego (istniało, ale było nieznane). The telephone was an invention; radioactivity was a discovery.
- device vs gadget — device to ogólne urządzenie (często poważne, np. medyczne), gadget to małe, często niekonieczne urządzenie. A pacemaker is a medical device, not just a gadget.
- scientist vs researcher — scientist to naukowiec (osoba zajmująca się nauką ogólnie), researcher to badacz (prowadzący konkretne badania, niekoniecznie w naukach ścisłych). She's a scientist working as a researcher on a new vaccine.
- discover vs invent — discover = odkryć coś, co już istniało, invent = wynaleźć, stworzyć coś zupełnie nowego. Fleming discovered penicillin; Bell invented the telephone.
- artificial vs automatic — artificial = sztuczny (stworzony przez człowieka, np. inteligencja), automatic = automatyczny (działający bez udziału człowieka). Artificial intelligence can make automatic decisions.
- affect vs effect — affect (czasownik) = wpływać na, effect (rzeczownik) = skutek, efekt. Technology affects our daily lives, and the effects can be positive or negative.
✍️ Ćwiczenie — Word Store
- Uzupełnij: „Alexander Fleming didn't ___ penicillin on purpose — he noticed it almost by accident in his laboratory." (a) invent (b) discover (c) produce
- Uzupełnij: „Before the meeting starts, make sure you ___ your laptop — the battery is almost dead." (a) log out of (b) charge up (c) break down
- Uzupełnij: „After ten years of hard work, the research team finally ___ in treating a rare disease." (a) ran out of battery (b) made a breakthrough (c) installed software
Sprawdź odpowiedź
- b) discover — Fleming odkrył penicylinę (istniała już w naturze, tylko ją zauważył), nie wynalazł jej ani nie wyprodukował.
- b) charge up — trzeba naładować laptopa; „log out of" (wylogować się) i „break down" (zepsuć się) nie pasują znaczeniowo.
- b) made a breakthrough — zespół dokonał przełomu; „ran out of battery" dotyczy urządzeń, a „installed software" nie pasuje do kontekstu badań.
CZĘŚĆ IV — Świat: technika, przyroda, społeczeństwo