Tecnología y ética
🎯 Po co Ci to? Przeczytasz krótki tekst o etyce technologii (prywatność, ekrany, AI) i zajmiesz stanowisko — A2+/B1−, bez żargonu.
📖 Tekst — ¿Progreso a cualquier precio?
La tecnología avanza rápido. Podemos hablar con alguien al otro lado del mundo en segundos. También podemos compartir nuestra vida entera en una red social. El problema no es el invento: es cómo lo usamos. ¿Quién controla nuestros datos? ¿La inteligencia artificial decide cosas importantes sin que lo sepamos? Muchos expertos dicen: el progreso es bueno, pero no a cualquier precio. Necesitamos reglas, educación digital y tiempo sin pantalla. En mi opinión, la pregunta no es „¿tecnología sí o no?", sino „¿tecnología cómo y para qué?".
📚 Słownictwo — Ética digital
- ética / progreso — etyka / postęp
- datos / privacidad — dane / prywatność
- a cualquier precio — za wszelką cenę
- regla / educación digital — reguła / edukacja cyfrowa
- decidir / controlar — decydować / kontrolować
- sin que lo sepamos — bez naszej wiedzy (forma zaawansowana — rozumieć z kontekstu)
📐 [R] Opinia o abstrakcji (szkielet)
| Krok | Przykład |
|---|---|
| 1. Fakt / opis | La tecnología avanza rápido. |
| 2. Problem | El problema es… / ¿Quién controla…? |
| 3. Stanowisko | En mi opinión… / No a cualquier precio. |
| 4. Propozycja | Necesitamos… / Deberíamos… |
Na R możesz też użyć condicional z jednostki 12.5 (Deberíamos cuidar la privacidad) — jeśli już ją znasz.
✍️ Ćwiczenia
- Wypisz z tekstu 2 korzyści i 2 ryzyka technologii.
- Prawda / fałsz: „El texto dice que debemos rechazar toda la tecnología."
- Dokończ: „La pregunta no es…, sino…"
- Twoja kolej: 8–10 zdań — Twoja odpowiedź na tytuł (¿Progreso a cualquier precio?) + 1 propozycja (necesitamos / deberíamos).
Sprawdź odpowiedź
- Beneficios: hablar a distancia, compartir… Riesgos: datos, IA que decide, pantallas…
- Falso — pregunta „cómo y para qué", no rechazo total.
- …„tecnología sí o no?", sino „tecnología cómo y para qué?".
- Ejemplo: Creo que el progreso es importante, pero no a cualquier precio. Necesitamos privacidad y reglas. Deberíamos desconectar a ratos. La educación digital ayuda.
Słowniczek działu
| Hiszpański | Polski |
|---|---|
| móvil, portátil, pantalla, app | telefon, laptop, ekran, aplikacja |
| descargar / subir / publicar | pobierać / wrzucać / publikować |
| red social, contraseña, Wi-Fi | sieć społecznościowa, hasło, Wi-Fi |
| pasar tiempo delante de… | spędzać czas przed… |
| desconectar | odłączyć się (od sieci) |
| en veinte años… / en el futuro… | za 20 lat… / w przyszłości… |
| inteligencia artificial, robot | sztuczna inteligencja, robot |
| habrá / serán / hará / tendremos | futuro (przewidywania) |
| en mi opinión / estoy a favor de… | moim zdaniem / jestem za… |
| privacidad, datos, a cualquier precio | prywatność, dane, za wszelką cenę |
| ética / progreso | etyka / postęp |
Mapa pojęć działu
Nauka i technika (A2+ · PP12)
├── Gadgets: dispositivos + verbos digitales + hábitos (presente)
├── Futuro: previsiones (futuro irreg.) + opinión a favor/en contra
└── [R] Ética: privacidad · IA · „cómo y para qué"