AI and the future

🎯 Po co Ci to? Zbudujesz opinię o AI (szanse/ryzyka) na B2 — z przykładami, nie paniką.

📖 Tekst — Tools, not oracles

Artificial intelligence already drafts emails, suggests routes and generates images. Supporters say it will free humans from dull tasks. Critics warn about deepfakes, biased data and students who paste answers without understanding. Both sides can be partly right. AI is powerful at patterns; it is weak at responsibility. A model does not care if a medical tip is wrong — the human user must.

Schools face a practical question: ban the tool, or teach critical use? „I ask students to show the prompt and the checks they made," says one teacher. „If they cannot explain the answer, they have not learned." The future will reward people who can question machine output as carefully as they question a classmate.

📚 Słownictwo — AI debate

  • artificial intelligence / algorithm — SI / algorytm
  • bias / deepfake — stronniczość / deepfake
  • to automate / to verify — automatyzować / weryfikować
  • critical use / over-reliance — krytyczne użycie / nadmierna zależność
  • prompt / output — zapytanie / wynik modelu

📐 Gramatyka — passive for reporting claims

Pełna powtórka, kontrasty i zadania egzaminacyjne: jednostka 22.3 w Części V.

  • It is often claimed that AI will replace teachers.
  • Students are expected to verify sources.
  • New rules may be introduced in schools.

✍️ Ćwiczenia

  1. Podaj z tekstu jedną szansę i jedno ryzyko AI.
  2. Przekształć do strony biernej: „Schools expect students to check answers."
  3. Twoja kolej (140–180 słów): Should schools ban AI chatbots? Balanced opinion.
Sprawdź odpowiedzi
  1. Chance: free humans from dull tasks; risk: deepfakes / bias / paste without understanding.
  2. Students are expected to check answers.
  3. Own production with passive report phrases welcome.

🎓 Dyskusja / tekst opinii z asystentem.

Word Store — Nauka i technika

🧱 Rodziny wyrazów

(czasownik – rzeczownik – przymiotnik – przysłówek, jeśli występuje)

  • science – scientist – scientific – scientifically — nauka – naukowiec – naukowy – naukowo
  • technology – technological – technologically — technologia – technologiczny – technologicznie
  • innovate – innovation – innovative – innovator — wprowadzać innowacje – innowacja – innowacyjny – innowator
  • advance – advancement – advanced — robić postępy / udoskonalać – postęp – zaawansowany
  • produce – production – producer – product — produkować – produkcja – producent – produkt
  • discover – discovery – undiscovered — odkrywać – odkrycie – nieodkryty
  • connect – connection – connected – disconnected — łączyć – połączenie – podłączony – odłączony
  • depend (on) – dependence – dependent – independent — zależeć (od) – zależność – zależny – niezależny

🔗 Phrasal verbs

  • plug in — podłączyć do prądu: Don't forget to plug in your laptop before the battery dies.
  • switch off — wyłączyć: Please switch off your phone during the exam.
  • back up — robić kopię zapasową: Always back up your files before updating the system.
  • log in / log out — zalogować się / wylogować się: You need to log in with a password to access the account.
  • set up — skonfigurować, zainstalować: It took me an hour to set up my new computer.
  • break down — zepsuć się, ulec awarii: My printer broke down right before the deadline.
  • charge up — naładować (się): Let me charge up my phone before we leave.
  • shut down — wyłączyć (system/komputer): Remember to shut down the computer properly, not just close the lid.

📎 Kolokacje

  • cutting-edge technology — najnowocześniejsza technologia: The hospital uses cutting-edge technology to treat patients.
  • run out of battery — rozładować się (o baterii): My phone always runs out of battery at the worst moment.
  • carry out research — prowadzić badania: Scientists carried out research for over ten years before the breakthrough.
  • make a breakthrough — dokonać przełomu: The team made a breakthrough in cancer treatment.
  • a state-of-the-art device — urządzenie najnowszej generacji: This hospital has a state-of-the-art scanner.
  • solve a problem — rozwiązać problem: AI can help us solve problems faster than ever before.
  • install software — zainstalować oprogramowanie: You need to install the software before you can use the device.
  • process information — przetwarzać informacje: Computers can process information much faster than humans.

↔️ Łatwo pomylić

  • invention vs discovery — invention to coś stworzonego (nie istniało wcześniej), discovery to coś znalezionego (istniało, ale było nieznane). The telephone was an invention; radioactivity was a discovery.
  • device vs gadget — device to ogólne urządzenie (często poważne, np. medyczne), gadget to małe, często niekonieczne urządzenie. A pacemaker is a medical device, not just a gadget.
  • scientist vs researcher — scientist to naukowiec (osoba zajmująca się nauką ogólnie), researcher to badacz (prowadzący konkretne badania, niekoniecznie w naukach ścisłych). She's a scientist working as a researcher on a new vaccine.
  • discover vs invent — discover = odkryć coś, co już istniało, invent = wynaleźć, stworzyć coś zupełnie nowego. Fleming discovered penicillin; Bell invented the telephone.
  • artificial vs automatic — artificial = sztuczny (stworzony przez człowieka, np. inteligencja), automatic = automatyczny (działający bez udziału człowieka). Artificial intelligence can make automatic decisions.
  • affect vs effect — affect (czasownik) = wpływać na, effect (rzeczownik) = skutek, efekt. Technology affects our daily lives, and the effects can be positive or negative.

✍️ Ćwiczenie — Word Store

  1. Uzupełnij: „Alexander Fleming didn't ___ penicillin on purpose — he noticed it almost by accident in his laboratory." (a) invent (b) discover (c) produce
  2. Uzupełnij: „Before the meeting starts, make sure you ___ your laptop — the battery is almost dead." (a) log out of (b) charge up (c) break down
  3. Uzupełnij: „After ten years of hard work, the research team finally ___ in treating a rare disease." (a) ran out of battery (b) made a breakthrough (c) installed software
Sprawdź odpowiedź
  1. b) discover — Fleming odkrył penicylinę (istniała już w naturze, tylko ją zauważył), nie wynalazł jej ani nie wyprodukował.
  2. b) charge up — trzeba naładować laptopa; „log out of" (wylogować się) i „break down" (zepsuć się) nie pasują znaczeniowo.
  3. b) made a breakthrough — zespół dokonał przełomu; „ran out of battery" dotyczy urządzeń, a „installed software" nie pasuje do kontekstu badań.

CZĘŚĆ IV — Świat: technika, przyroda, społeczeństwo

Ucz się tej jednostki z asystentem