Reporting the news

🎯 Po co Ci to? Zrelacjonujesz wiadomość o klimacie językiem reportażu B2 — fakty vs opinia, mixed conditionals.

📖 Tekst — Heatwave hits again

Temperatures in southern Europe rose above seasonal averages for the third summer in a row. Farmers reported damaged crops; cities opened cooling centres. Scientists said that if governments had invested earlier in adaptation, communities would be better prepared today — a classic mixed conditional linking past inaction to a present result.

Good reporting separates what happened, what experts claim, and what politicians promise. Phrases like „according to…", „officials said…" and „critics argue…" keep the writer's voice distinct from sources. Climate stories need precision: not every heatwave „proves" a theory, but patterns across years are hard to ignore.

📚 Słownictwo — News & climate

• heatwave / adaptation / emission — fala upałów / adaptacja / emisja
• according to / officials said — według / oficjele powiedzieli
• to report / to claim / to argue — donosić / twierdzić / argumentować
• crop damage / cooling centre — straty w plonach / punkt chłodzenia

📐 Gramatyka — mixed conditionals (R)

Pełna powtórka, kontrasty i zadania egzaminacyjne: jednostka 21.4 w Części V.

• If they had invested earlier, we would be safer now. (past → present)
• If the law were stricter, they would have stopped the plant last year. (present unreal → past)

✍️ Ćwiczenia

1. Podkreśl w tekście trzy sygnały „to relacja, nie opinia autora".
2. Ułóż własne mixed conditional o lokalnym problemie klimatycznym.
3. Twoja kolej: napisz 8–10 zdań short news report (facts + one expert quote style).

Sprawdź odpowiedź

1. e.g. Farmers reported…; Scientists said…; according to / patterns… 2–3. Own production.

🎓 Zadania pisemne z asystentem — rejestr newsowy.

---

Word Store — Świat przyrody

🧱 Rodziny wyrazów

Rodzina wyrazów	Znaczenie (PL)
to pollute – pollution – a pollutant – polluted	zanieczyszczać – zanieczyszczenie – substancja zanieczyszczająca – zanieczyszczony
to protect – protection – protective	chronić – ochrona – ochronny
to endanger – endangered – a danger	zagrażać – zagrożony – niebezpieczeństwo
to predict – a prediction – predictable / unpredictable	przewidywać – przewidywanie – przewidywalny / nieprzewidywalny
warm – warmth – warming	ciepły / ogrzewać – ciepło – ocieplenie (np. global warming)
to recycle – recycling – recyclable	poddawać recyklingowi – recykling – nadający się do recyklingu
to threaten – a threat – threatened	zagrażać – zagrożenie – zagrożony

🔗 Phrasal verbs

• die out — wymierać — Many species are dying out because of deforestation.
• use up — zużywać (do końca) — We're using up the planet's natural resources too fast.
• cut down (trees) — wycinać (drzewa) — Rainforests are cut down to make space for farms.
• run out (of) — kończyć się, wyczerpywać się — Some cities could run out of clean drinking water.
• throw away — wyrzucać — Don't just throw away plastic bottles — recycle them.
• dry up — wysychać — The lake dried up completely during the drought.
• give off — wydzielać (np. gazy, ciepło) — Factories give off harmful gases.

📎 Kolokacje

• climate change — zmiana klimatu
• renewable energy — energia odnawialna
• a carbon footprint — ślad węglowy
• an endangered species — gatunek zagrożony wyginięciem
• a natural disaster — klęska żywiołowa
• extreme weather — ekstremalna pogoda
• fossil fuels — paliwa kopalne
• the greenhouse effect — efekt cieplarniany

↔️ Łatwo pomylić

• weather vs climate — weather to pogoda tu i teraz (dziś, jutro), climate to długoterminowy wzorzec pogodowy danego regionu. The weather is lovely today, but the region's climate is generally quite wet.
• ground vs soil vs land — ground to ziemia/podłoże pod nogami, soil to gleba (do uprawy roślin), land to ląd/teren jako obszar. The soil here is too poor for farming, so most of the land is left wild.
• wood vs a wood vs forest — wood (niepoliczalny) to drewno jako materiał, a wood to niewielki las, forest to duży, gęsty las. The table is made of wood, but the house stands next to a large forest.
• affect vs effect — affect to czasownik (wpływać na), effect to rzeczownik (skutek, efekt). Climate change affects the whole planet; one effect is rising sea levels.
• rise vs raise — rise jest nieprzechodnie (coś samo rośnie), raise jest przechodnie (podnosić coś/kogoś). Temperatures are rising, so we must raise public awareness.

✍️ Ćwiczenie — Word Store

1. Wybierz właściwe słowo: „Rising sea levels ___ coastal cities all over the world." (affect / effect / raise)
2. Uzupełnij phrasal verb: „If we don't act now, many species could ___ out within a few decades." (die / use / cut)
3. Wybierz właściwe słowo: „It's important to know the difference between ___ (long-term pattern) and weather (day-to-day conditions)." (climate / ground / wood)

Sprawdź odpowiedź

1. affect — Rising sea levels affect coastal cities all over the world. (affect = czasownik „wpływać na"; effect to rzeczownik)
2. die — If we don't act now, many species could die out within a few decades.
3. climate — It's important to know the difference between climate (long-term pattern) and weather (day-to-day conditions).