Tenses in exam tasks: transformations, translations, gapped texts
🎯 Po co Ci to? Wiedza o czasach jest sprawdzana w czterech formatach zadań ze środków językowych i każdy ma własne pułapki: w transformacji ze słowem kluczem trzeba zmieścić się w limicie wyrazów i nie zmienić formy podanego słowa, w tłumaczeniu fragmentu trzeba oddać polski czas angielską konstrukcją, w lukach z ramką i jednowyrazowych czas wynika z całego akapitu. Tu ćwiczysz te formaty; prawdziwe zadania z arkuszy CKE znajdziesz w lekcjach maturalnych podpiętych pod tę jednostkę.
📐 Cztery formaty i ich reguły gry
| Format | Co dostajesz | Na co uważać |
|---|---|---|
| Transformacja ze słowem kluczem (P i R) | zdanie + wyraz WIELKIMI literami + początek zdania do dokończenia | limit 5 wyrazów wliczając podany (tak samo w P i R), forma wyrazu bez zmian, znaczenie identyczne; skróty (I'll) liczą się jako dwa wyrazy |
| Tłumaczenie fragmentu (P i R) | zdanie angielskie z polskim fragmentem w nawiasie | tłumaczysz sens, nie słowo po słowie; polski czas przeszły bywa angielskim Present Perfect |
| Luki z czasownikiem w nawiasie (P) | tekst + czasownik w nawiasie do luki | czas wynika z akapitu, nie ze zdania; sprawdź podmiot (trzecia osoba) |
| Luki jednowyrazowe / z ramką (P i R) | tekst z lukami bez podpowiedzi albo z listą wyrazów | brakujący wyraz to często czasownik posiłkowy (has, had, been, will, did) |
📐 Najczęstsze pary transformacyjne z czasami
| Zdanie wyjściowe | Słowo klucz | Wynik |
|---|---|---|
| I started learning English eight years ago. | FOR | I've been learning English for eight years. |
| I haven't seen him for ages. | LAST | The last time I saw him was ages ago. |
| It's a year since we last met. | AGO | We last met a year ago. |
| This is my first visit to Rome. | NEVER | I have never been to Rome before. |
| She stopped smoking two years ago. | USED | She used to smoke (but she doesn't any more). |
| We arrived and the film had started. | BY | The film had started by the time we arrived. |
| I intend to study law. | GOING | I'm going to study law. |
| I was in the middle of dinner when he called. | WHEN | I was having dinner when he called. |
⚠️ Pułapki polsko-angielskie w tłumaczeniu fragmentów
- „Mieszkam tu od 2016 roku” → Present Perfect, nie Present Simple: I've lived here since 2016.
- „Nie widziałem go od tygodnia” → I haven't seen him for a week. (polska forma dokonana, angielski Perfect)
- „Kiedyś grałem w piłkę” → I used to play football. (nie
I once played, jeśli chodzi o zwyczaj) - „Zadzwonię, jak dojadę” → I'll call you when I arrive. (bez will po when)
- „Właśnie wychodziłem, gdy…” → I was just leaving when…
- „Zanim przyszedłeś, skończyliśmy” → We had finished before you came.
✍️ Ćwiczenia — transformacje (2–5 wyrazów, wyraz bez zmian)
- I haven't been to the cinema for months. LAST → The ___ to the cinema was months ago.
- We moved here in 2018 and we still live here. SINCE → We ___ 2018.
- I intended to call you, but I forgot. GOING → I ___ you, but I forgot.
- She started her job in May and she's still there. WORKING → She ___ May.
- The last time I ate sushi was in 2023. EATEN → I ___ 2023.
- He doesn't live with his parents any more. USED → He ___ his parents.
Sprawdź odpowiedź
- The last time I went to the cinema was months ago. · 2. We have lived / have been living here since 2018. · 3. I was going to call you… · 4. She has been working (there) since May. · 5. I haven't eaten sushi since 2023. · 6. He used to live with his parents.
✍️ Ćwiczenia — tłumaczenie fragmentów
- I ___ (uczę się angielskiego) since I was seven.
- When we got to the cinema, the film ___ (już się zaczął).
- ___ (Nie przyjdę) to the party on Saturday — I'm working.
- I ___ (właśnie skończyłem) my homework, so I'm free now.
- We ___ (kiedyś mieszkaliśmy) in a small flat in the city centre.
Sprawdź odpowiedź
- I*'ve been learning English / have learnt English** since I was seven.* · 2. …the film had already started. · 3. I*'m not coming / I won't come** to the party…* · 4. I*'ve just finished** my homework…* · 5. We used to live in a small flat…
📋 Na egzaminie — luki z ramką
Uzupełnij tekst wyrazami z ramki (dwa są zbędne): has · had · was · will · been · is · did · does The Arctowski station, Poland's first permanent Antarctic base, ___ (1) opened in 1977. Before that, Polish scientists ___ (2) worked mainly at other countries' stations. Since then, the station ___ (3) hosted hundreds of researchers, and it ___ (4) probably continue for decades. Living there has never ___ (5) easy, though: for months at a time the team ___ (6) cut off from the world.
Sprawdź odpowiedź
1 was (strona bierna, data) · 2 had (wcześniej niż 1977) · 3 has (od 1977 do dziś) · 4 will (przewidywanie) · 5 been (Present Perfect: has never been) · 6 is (fakt, który się powtarza). Zbędne: did, does.