Phrasal verbs most frequent in exam tasks
🎯 Po co Ci to? Czasownik złożony to czasownik + partykuła (look for, turn down, come up with), której znaczenia nie da się wyprowadzić z części. Egzamin sprawdza je w lukach z ramką (brakuje partykuły albo czasownika), w transformacjach ze słowem kluczem (postpone → PUT) i w tekstach do czytania. Nie da się nauczyć wszystkich; da się nauczyć tych, które wracają w arkuszach, i zasady szyku.
W kursie: 8.3 (A job interview), 12.1 (Technology and gadgets), 6.2.
📐 Gramatyka w pigułce — szyk
| Typ | Zasada | Przykład |
|---|---|---|
| rozdzielne z dopełnieniem rzeczownikowym | partykuła przed lub po dopełnieniu | Turn down the radio. / Turn the radio down. |
| rozdzielne z zaimkiem | zaimek zawsze między | Turn it down. (nie |
| nierozdzielne | dopełnienie po partykule | What are you looking for? I'm looking after my sister. |
| trzyczęściowe | nierozdzielne | My friend came up with a great idea. I can't put up with this noise. |
📐 Gramatyka w pigułce — czasowniki najczęstsze na egzaminie
| Phrasal verb | Znaczenie | Synonim (częste słowo klucz) |
|---|---|---|
| put off | odłożyć w czasie | postpone |
| put up with | znosić | tolerate |
| turn down | odrzucić; ściszyć | reject; reduce (volume) |
| turn up | pojawić się; podgłośnić | arrive |
| come up with | wymyślić | think of |
| look after | opiekować się | take care of |
| look for | szukać | search for |
| look forward to | nie móc się doczekać | |
| look up | sprawdzić (w słowniku) | check |
| look down on | gardzić | despise |
| figure out / work out | rozgryźć, obliczyć | understand, solve |
| give up | rzucić, poddać się | quit, stop |
| carry on / go on | kontynuować | continue |
| set off / set out | wyruszyć | leave, depart |
| take off | wystartować; zdjąć | depart; remove |
| take up | zacząć hobby | start |
| bring up | wychować; poruszyć temat | raise |
| get on (with) | mieć dobre relacje; radzić sobie | have a good relationship |
| get over | dojść do siebie | recover from |
| run out of | skończyć się (zapas) | have no more |
| break down | zepsuć się; załamać się | stop working |
| call off | odwołać | cancel |
| find out | dowiedzieć się | discover |
| make up | wymyślić (nieprawdę); pogodzić się | invent; reconcile |
| pick up | odebrać; nauczyć się mimochodem | collect; learn |
| sort out | rozwiązać, uporządkować | solve |
⚠️ Częste błędy polskich uczniów
- ✗ Turn off it. → ✓ Turn it off.
- ✗ I'm looking forward to hear from you. → ✓ …forward to hearing…
- ✗ She looks after well her brother. → ✓ She looks after her brother well. (nierozdzielne)
- ✗ We ran out petrol. → ✓ We ran out of petrol.
- ✗ The meeting was put off w znaczeniu „odwołane” → ✓ called off (odwołane) vs put off (przełożone).
💭 Pomyśl
💭 Pomyśl: „The meeting was put off" i „The meeting was called off". Po którym zdaniu warto sprawdzić w kalendarzu nowy termin?
Sprawdź odpowiedź
Po pierwszym. Put off = postpone, spotkanie przesunięto, odbędzie się kiedy indziej. Call off = cancel, spotkanie odwołano i nie ma nowego terminu. Partykuła off jest w obu, znaczenie niesie czasownik: dlatego czasowniki złożone trzeba znać jako całości, nie składać z części.
✍️ Ćwiczenia
A. Uzupełnij partykułą (up / off / down / out / after / with / for / over).
- Could you turn the music ___ a bit? I can't concentrate.
- We set ___ at dawn to avoid the traffic.
- It took her months to get ___ the flu.
- I need to look ___ this word — I've never seen it.
- Who's going to look ___ the dog while you're away?
- Our car broke ___ on the motorway.
- I can't put ___ ___ his constant complaining.
B. Zastąp podkreślony czasownik odpowiednim phrasal verb. 8. They postponed the trip until June. 9. She rejected the job offer. 10. He invented a story about a lost ticket. 11. We discovered the truth much later.
Sprawdź odpowiedź
A: 1 down · 2 off / out · 3 over · 4 up · 5 after · 6 down · 7 up with. B: 8 put off · 9 turned down · 10 made up · 11 found out.
📋 Na egzaminie
- Transformacja: They decided to postpone the concert. PUT → They decided ___ the concert.
- Transformacja: I can't tolerate his rudeness any longer. UP → I can't ___ his rudeness any longer.
- Tłumaczenie fragmentu: We ___ (skończył nam się) milk, so I'll pop to the shop.
- Luka z ramką (up / off / out / after): When my parents went away, my aunt looked ___ (1) us. On Saturday she turned ___ (2) with a cake, and we found ___ (3) it was her birthday. We had run ___ (4) of candles, though.
Sprawdź odpowiedź
- They decided to put off the concert. · 2. I can't put up with his rudeness… · 3. We*'ve run out of** milk…* · 4. after · up · out · out.