Tenses in exam tasks: transformations, translations, gapped texts

🎯 Po co Ci to? Wiedza o czasach jest sprawdzana w czterech formatach zadań ze środków językowych i każdy ma własne pułapki: w transformacji ze słowem kluczem trzeba zmieścić się w limicie wyrazów i nie zmienić formy podanego słowa, w tłumaczeniu fragmentu trzeba oddać polski czas angielską konstrukcją, w lukach z ramką i jednowyrazowych czas wynika z całego akapitu. Tu ćwiczysz te formaty; prawdziwe zadania z arkuszy CKE znajdziesz w lekcjach maturalnych podpiętych pod tę jednostkę.

📐 Cztery formaty i ich reguły gry

Format Co dostajesz Na co uważać
Transformacja ze słowem kluczem (P i R) zdanie + wyraz WIELKIMI literami + początek zdania do dokończenia limit 5 wyrazów wliczając podany (tak samo w P i R), forma wyrazu bez zmian, znaczenie identyczne; skróty (I'll) liczą się jako dwa wyrazy
Tłumaczenie fragmentu (P i R) zdanie angielskie z polskim fragmentem w nawiasie tłumaczysz sens, nie słowo po słowie; polski czas przeszły bywa angielskim Present Perfect
Luki z czasownikiem w nawiasie (P) tekst + czasownik w nawiasie do luki czas wynika z akapitu, nie ze zdania; sprawdź podmiot (trzecia osoba)
Luki jednowyrazowe / z ramką (P i R) tekst z lukami bez podpowiedzi albo z listą wyrazów brakujący wyraz to często czasownik posiłkowy (has, had, been, will, did)

📐 Najczęstsze pary transformacyjne z czasami

Zdanie wyjściowe Słowo klucz Wynik
I started learning English eight years ago. FOR I've been learning English for eight years.
I haven't seen him for ages. LAST The last time I saw him was ages ago.
It's a year since we last met. AGO We last met a year ago.
This is my first visit to Rome. NEVER I have never been to Rome before.
She stopped smoking two years ago. USED She used to smoke (but she doesn't any more).
We arrived and the film had started. BY The film had started by the time we arrived.
I intend to study law. GOING I'm going to study law.
I was in the middle of dinner when he called. WHEN I was having dinner when he called.

⚠️ Pułapki polsko-angielskie w tłumaczeniu fragmentów

  • „Mieszkam tu od 2016 roku” → Present Perfect, nie Present Simple: I've lived here since 2016.
  • „Nie widziałem go od tygodnia” → I haven't seen him for a week. (polska forma dokonana, angielski Perfect)
  • „Kiedyś grałem w piłkę” → I used to play football. (nie I once played , jeśli chodzi o zwyczaj)
  • „Zadzwonię, jak dojadę” → I'll call you when I arrive. (bez will po when)
  • „Właśnie wychodziłem, gdy…” → I was just leaving when…
  • „Zanim przyszedłeś, skończyliśmy” → We had finished before you came.

✍️ Ćwiczenia — transformacje (2–5 wyrazów, wyraz bez zmian)

  1. I haven't been to the cinema for months. LAST → The ___ to the cinema was months ago.
  2. We moved here in 2018 and we still live here. SINCE → We ___ 2018.
  3. I intended to call you, but I forgot. GOING → I ___ you, but I forgot.
  4. She started her job in May and she's still there. WORKING → She ___ May.
  5. The last time I ate sushi was in 2023. EATEN → I ___ 2023.
  6. He doesn't live with his parents any more. USED → He ___ his parents.
Sprawdź odpowiedź
  1. The last time I went to the cinema was months ago. · 2. We have lived / have been living here since 2018. · 3. I was going to call you… · 4. She has been working (there) since May. · 5. I haven't eaten sushi since 2023. · 6. He used to live with his parents.

✍️ Ćwiczenia — tłumaczenie fragmentów

  1. I ___ (uczę się angielskiego) since I was seven.
  2. When we got to the cinema, the film ___ (już się zaczął).
  3. ___ (Nie przyjdę) to the party on Saturday — I'm working.
  4. I ___ (właśnie skończyłem) my homework, so I'm free now.
  5. We ___ (kiedyś mieszkaliśmy) in a small flat in the city centre.
Sprawdź odpowiedź
  1. I*'ve been learning English / have learnt English** since I was seven.* · 2. …the film had already started. · 3. I*'m not coming / I won't come** to the party…* · 4. I*'ve just finished** my homework…* · 5. We used to live in a small flat…

📋 Na egzaminie — luki z ramką

Uzupełnij tekst wyrazami z ramki (dwa są zbędne): has · had · was · will · been · is · did · does The Arctowski station, Poland's first permanent Antarctic base, ___ (1) opened in 1977. Before that, Polish scientists ___ (2) worked mainly at other countries' stations. Since then, the station ___ (3) hosted hundreds of researchers, and it ___ (4) probably continue for decades. Living there has never ___ (5) easy, though: for months at a time the team ___ (6) cut off from the world.

Sprawdź odpowiedź

1 was (strona bierna, data) · 2 had (wcześniej niż 1977) · 3 has (od 1977 do dziś) · 4 will (przewidywanie) · 5 been (Present Perfect: has never been) · 6 is (fakt, który się powtarza). Zbędne: did, does.

🔍 [R] Transformacje ze słowem kluczem na poziomie rozszerzonym

W arkuszu rozszerzonym transformacje łączą czas z inną konstrukcją: inwersją, stroną bierną, mową zależną albo modalnym z bezokolicznikiem przeszłym. Wybór czasu pozostaje taki sam, ale trzeba go „przenieść” przez drugą operację.

  1. We had only just arrived when it started to rain. HARDLY → Hardly ___ when it started to rain.
  2. People believe that the painting was stolen in the 1990s. BELIEVED → The painting ___ stolen in the 1990s.
  3. "I've been waiting for an hour," she said. HAD → She said that she ___ an hour.
  4. I'm sure he didn't take the money — he was with me. HAVE → He ___ the money — he was with me.
  5. This is the first time I've flown business class. NEVER → I ___ business class before.
Sprawdź odpowiedź
  1. Hardly had we arrived when… · 2. The painting is believed to have been stolen in the 1990s. · 3. She said that she had been waiting for an hour. · 4. He can't have taken the money… · 5. I have never flown business class before.

Ucz się tej jednostki z asystentem