Advice and suggestion: should, ought to, had better
🎯 Po co Ci to? Rada to najczęstsza funkcja językowa w wypowiedzi pisemnej (e-mail do kolegi, list z poradą) i w rozmowie sterowanej. Should i ought to są łagodne, had better jest ostrzeżeniem z konsekwencją, a shall we / let's / why don't we to propozycje. Egzamin sprawdza formę (ought to, had better + bezokolicznik bez to) i dobór siły.
W kursie: 9.1 (modals of advice), 9.3 (Healthy lifestyle), 7.4 (formal email).
📐 Gramatyka w pigułce
| Konstrukcja | Siła | Przykład | Uwagi |
|---|---|---|---|
| should / shouldn't | rada, opinia | You should see a doctor. You shouldn't play with matches. | najbardziej uniwersalne |
| ought to / ought not to | rada, powinność moralna | I ought to be home by 10 p.m. | to obowiązkowe; rzadsze w pytaniach |
| had better (not) | ostrzeżenie: lepiej zrób, bo będą kłopoty | You**'d better** (not) come tomorrow. | bezokolicznik bez to; tylko o konkretnej sytuacji, nie o ogólnych zasadach |
| Shall we…? / Let's… / Why don't we…? / How about + -ing? | propozycja | Shall we go to the seaside? How about going by bike? | |
| You could… | delikatna sugestia | You could try the other pharmacy. |
⚠️ Częste błędy polskich uczniów
- ✗ You should to go. → ✓ You should go.
- ✗ You ought go. → ✓ You ought to go.
- ✗ You had better to hurry. → ✓ You*'d better** hurry.*
- ✗ You'd better eat vegetables every day. (ogólna zasada) → ✓ You should eat vegetables every day. (had better tylko o konkretnej sytuacji: You'd better eat something now, the bus leaves in five minutes.)
- ✗ How about to go? → ✓ How about going?
💭 Pomyśl
💭 Pomyśl: „You should take an umbrella" i „You'd better take an umbrella". W którym zdaniu mówiący widzi już ciemne chmury?
Sprawdź odpowiedź
W drugim. Had better niesie ostrzeżenie: jeśli nie weźmiesz, zmokniesz, i to zaraz. Should to zwykła rada, mogłaby paść przy słonecznym niebie („zawsze warto mieć parasol”). Dlatego had better nie nadaje się do ogólnych zasad, a should tak.
✍️ Ćwiczenia
- It's late and you have an exam tomorrow. You ___ (go) to bed now. (ostrzeżenie)
- In my opinion, schools ___ (start) later in the morning. (opinia)
- ___ we ___ (order) pizza tonight? (propozycja)
- You ___ (not/tell) her — she'll be furious. (ostrzeżenie)
- He ___ (ought) apologise to his sister. (uzupełnij formę)
Sprawdź odpowiedź
- 'd better go · 2. should start · 3. Shall … order · 4. 'd better not tell · 5. ought to apologise.
📋 Na egzaminie
- Transformacja: I advise you to take the earlier train. BETTER → You ___ the earlier train.
- Transformacja: It would be a good idea to phone her first. SHOULD → You ___ first.
- Tłumaczenie fragmentu: ___ (Może pójdziemy) to the new Italian place instead? (propozycja z how about)
Sprawdź odpowiedź
- You*'d better take** the earlier train.* · 2. You should phone her first. · 3. How about going to the new Italian place instead?
🔍 [R] Subtelności: should jako przypuszczenie, should have jako wyrzut, had better w przeszłości
- Should = spodziewam się: The parcel should arrive by Friday. (to prawdopodobne, nie: powinna)
- Should have / ought to have + III forma = wyrzut lub żal o przeszłość: You ought to have washed the glasses before serving the drinks. I should have listened to you. Patrz 20.4.
- Had better nie ma formy przeszłej. O przeszłości mówi should have: You'd better go now → You should have gone earlier.
- Propozycje w stylu formalnym: I suggest (that) you bring your own towel. I insist (that) he go home. Tryb łączący: czasownik w formie podstawowej bez -s (informator, poziom rozszerzony; dział 23.3).
✍️ [R] Ćwiczenie. Przekształć: (a) It was a mistake not to book earlier. (SHOULD) (b) I recommend that visitors keep to the marked paths. (SUGGEST, tryb łączący)
Sprawdź odpowiedź
(a) We should have booked earlier. (b) I suggest that visitors keep to the marked paths.